Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, biết bao thế hệ cha anh đã không tiếc máu xương, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc và hạnh phúc của Nhân dân. Những chiến công vang dội trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc đã được viết nên từ lòng yêu nước nồng nàn, ý chí kiên cường và sự hy sinh cao cả của hàng triệu người con ưu tú của đất nước. Chính từ những mất mát to lớn ấy, Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 đã ra đời, trở thành ngày tri ân thiêng liêng của dân tộc. Ngay từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặc biệt quan tâm đến công tác chăm lo thương binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng. Ngày 16/2/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 20/SL quy định chế độ hưu bổng, trợ cấp thương tật và tiền tuất đối với thương binh, gia đình tử sĩ. Đây là văn bản pháp lý đầu tiên của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa quy định chính sách ưu đãi người có công, thể hiện tư tưởng nhân văn sâu sắc của Đảng và Nhà nước ngay trong hoàn cảnh đất nước còn vô cùng khó khăn. Đến tháng 6/1947, đại diện nhiều bộ, ngành và đoàn thể đã họp tại Đại Từ (Thái Nguyên), thống nhất chọn một ngày để Nhân dân cả nước bày tỏ lòng biết ơn đối với thương binh. Ngày 27/7/1947 được quyết định là Ngày Thương binh toàn quốc và được tổ chức lần đầu tiên tại Thái Nguyên.

Nhân dịp này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư tới đồng bào và chiến sĩ cả nước, khẳng định: “Thương binh là những người đã hy sinh gia đình, hy sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ đồng bào. Vì vậy, Tổ quốc và đồng bào phải biết ơn, phải giúp đỡ những người con anh dũng ấy.” Không chỉ bằng lời kêu gọi, Bác còn nêu tấm gương sáng khi tự nguyện nhịn ăn một bữa mỗi tháng để dành tiền ủng hộ thương binh. Từ đó, phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”, chăm sóc người có công với cách mạng ngày càng lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội. Sau khi đất nước thống nhất, để ghi nhận đầy đủ sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ, từ năm 1975, Đảng và Nhà nước quyết định lấy ngày 27/7 hằng năm là Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Từ đó đến nay, ngày 27/7 đã trở thành sự kiện chính trị - xã hội có ý nghĩa đặc biệt, thể hiện truyền thống nhân ái, nghĩa tình và trách nhiệm của dân tộc Việt Nam đối với những người đã cống hiến cho sự nghiệp cách mạng. Trong suốt các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, hàng triệu cán bộ, chiến sĩ và đồng bào đã anh dũng hy sinh; hàng triệu thương binh, bệnh binh mang trên mình những vết thương chiến tranh; biết bao Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, gia đình liệt sĩ đã hiến dâng những người thân yêu nhất cho đất nước. Sự hy sinh ấy là nền tảng để dân tộc Việt Nam giành được độc lập, thống nhất, đồng thời tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước hôm nay. Bởi vậy, Ngày Thương binh - Liệt sĩ không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm mà còn có giá trị chính trị sâu sắc. Đây là dịp để khẳng định sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với người có công với cách mạng; giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm công dân; đồng thời củng cố khối đại đoàn kết toàn dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cùng với việc hoàn thiện hệ thống chính sách ưu đãi người có công, những năm qua phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn” đã trở thành nét đẹp trong đời sống xã hội. Hàng triệu lượt người có công được hưởng chế độ trợ cấp, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ nhà ở và nhiều chính sách an sinh khác. Nhiều hoạt động ý nghĩa như xây dựng nhà tình nghĩa, phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, thăm hỏi gia đình chính sách, tu bổ nghĩa trang liệt sĩ, thắp nến tri ân, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ được triển khai thường xuyên, góp phần lan tỏa truyền thống nhân văn của dân tộc.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, Ngày Thương binh - Liệt sĩ là dịp để hiểu sâu sắc hơn về lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc, về những hy sinh vô giá của các thế hệ cha anh. Từ đó, mỗi người thêm trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập, tự do; không ngừng học tập, lao động, rèn luyện, cống hiến vì sự phát triển của quê hương, đất nước.

Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ là dịp để mỗi người Việt Nam bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và người có công với cách mạng. Đồng thời, đây cũng là lời nhắc nhở về trách nhiệm tiếp tục gìn giữ và phát huy truyền thống yêu nước, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, chung sức xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh, xứng đáng với sự hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước.