Ngày 12/2/1961, thực hiện chủ trương của Trung ương về việc kết nghĩa giữa các địa phương hai miền Nam – Bắc, thị xã Thanh Hóa và thị xã Hội An chính thức thiết lập mối quan hệ gắn bó keo sơn. Trong bối cảnh đất nước còn chia cắt, chiến tranh ác liệt, việc kết nghĩa không chỉ mang ý nghĩa chính trị mà còn là sự sẻ chia sâu sắc về tinh thần, vật chất giữa hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến miền Nam. Từ Thanh Hóa, hàng nghìn tấn lương thực, nhu yếu phẩm cùng sự chi viện về nhân lực đã được gửi tới Hội An. Những lá thư, những lời động viên từ quê hương Thanh Hóa đã trở thành nguồn cổ vũ tinh thần to lớn, giúp quân và dân Hội An vững vàng chiến đấu, góp phần làm nên thắng lợi chung của dân tộc. Ngược lại, những chiến công, tấm gương anh dũng của quân và dân Hội An cũng trở thành niềm tự hào, động lực để nhân dân Thanh Hóa nỗ lực thi đua sản xuất, xây dựng hậu phương vững chắc.

Sau ngày đất nước thống nhất, mối quan hệ kết nghĩa giữa hai địa phương không dừng lại ở ký ức lịch sử mà tiếp tục được duy trì, phát triển với nhiều nội dung thiết thực. Các hoạt động giao lưu, thăm hỏi, trao đổi kinh nghiệm trên nhiều lĩnh vực như xây dựng Đảng, phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa, giáo dục – đào tạo được tổ chức thường xuyên, góp phần làm sâu sắc thêm tình cảm gắn bó giữa hai địa phương. Trong những năm gần đây, cùng với quá trình đô thị hóa và hội nhập, Thanh Hóa và Hội An đều có những bước phát triển mạnh mẽ. Thanh Hóa vươn mình trở thành một cực tăng trưởng mới ở khu vực Bắc Trung Bộ, với nhiều dự án lớn, hạ tầng ngày càng đồng bộ. Trong khi đó, Hội An tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến du lịch hàng đầu của cả nước, nổi bật với giá trị di sản văn hóa thế giới được gìn giữ nguyên vẹn. Trên nền tảng đó, mối quan hệ kết nghĩa được nâng tầm với nhiều nội dung hợp tác cụ thể. Hai địa phương đã tăng cường trao đổi kinh nghiệm trong quản lý đô thị, phát triển du lịch bền vững, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Đặc biệt, những mô hình phát triển du lịch cộng đồng, du lịch xanh của Hội An đã trở thành bài học quý cho Thanh Hóa trong quá trình khai thác tiềm năng du lịch, nhất là tại các khu vực ven biển và vùng di sản.

Một trong những điểm nhấn nổi bật trong mối quan hệ giữa Thanh Hóa và Hội An chính là sự giao thoa, kết nối về văn hóa. Những chương trình giao lưu nghệ thuật, triển lãm, quảng bá du lịch được tổ chức luân phiên đã góp phần đưa hình ảnh con người, văn hóa của mỗi địa phương đến gần hơn với nhau. Không ít thế hệ cán bộ, học sinh, sinh viên hai địa phương đã có cơ hội giao lưu, học tập, tạo nên những sợi dây gắn kết bền chặt. Các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa”, tri ân gia đình chính sách, hỗ trợ xây dựng nhà ở cho người có công cũng được triển khai với sự chung tay của cả hai địa phương, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” sâu sắc.

Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế, mối quan hệ giữa Thanh Hóa và Hội An tiếp tục được xác định là một trong những nền tảng quan trọng để cùng phát triển. Hai địa phương đang hướng tới việc mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực mới như chuyển đổi số, phát triển đô thị thông minh, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đặc biệt, việc kết nối du lịch giữa hai địa phương được kỳ vọng sẽ tạo ra những sản phẩm liên vùng hấp dẫn, góp phần thu hút du khách trong và ngoài nước. Thanh Hóa với lợi thế về biển, di tích lịch sử, văn hóa; Hội An với thế mạnh về di sản và du lịch quốc tế, sự kết hợp này hứa hẹn sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao, đồng thời lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới. Song song với đó, công tác giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ cũng được chú trọng, nhằm giúp các thế hệ hôm nay hiểu rõ hơn về ý nghĩa của mối quan hệ kết nghĩa, từ đó tiếp tục gìn giữ và phát huy trong tương lai.

Hơn 60 năm trôi qua, mối quan hệ giữa Thanh Hóa và Hội An vẫn vẹn nguyên giá trị, trở thành minh chứng sinh động cho tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái của dân tộc Việt Nam. Từ những năm tháng chiến tranh gian khó đến thời kỳ hòa bình, phát triển, nghĩa tình ấy luôn được gìn giữ, bồi đắp bằng những hành động cụ thể, thiết thực. Trong chặng đường phía trước, với sự quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân hai địa phương, mối quan hệ kết nghĩa Thanh Hóa – Hội An sẽ tiếp tục được nâng lên tầm cao mới, không chỉ là biểu tượng của quá khứ hào hùng mà còn là động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững, toàn diện.