Cải cách hành chính nhà nước được triển khai toàn diện trên nhiều trụ cột như: cải cách thể chế, thủ tục hành chính, tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức và hiện đại hóa nền hành chính. Đây là những yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến việc triển khai Chính phủ điện tử và Chính phủ số. Cụ thể, cải cách thể chế giúp hoàn thiện khung pháp lý, đảm bảo tính minh bạch, thống nhất trong việc quản lý, chia sẻ dữ liệu và vận hành hệ thống thông tin. Trong khi đó, việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, chuẩn hóa quy trình xử lý công việc, tạo điều kiện để số hóa và tích hợp vào nền tảng công nghệ, góp phần xây dựng các dịch vụ công trực tuyến thuận tiện, minh bạch và hiệu quả. Không chỉ vậy, hiện đại hóa nền hành chính – một trụ cột quan trọng của CCHC – chính là bước đệm để phát triển hạ tầng số, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, triển khai hệ thống thông tin phục vụ điều hành, ra quyết định của cơ quan nhà nước.

Một trong những mục tiêu cốt lõi của CCHC là lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, hướng đến nền hành chính phục vụ thay vì hành chính quản lý đơn thuần. Chính phủ số cũng không nằm ngoài định hướng đó. Thông qua việc cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm thiểu giấy tờ và chi phí không chính thức, người dân và doanh nghiệp ngày càng được tiếp cận các dịch vụ công một cách nhanh chóng, dễ dàng hơn.

Hiện nay, hàng nghìn dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 đã được triển khai trên Cổng dịch vụ công quốc gia và các cổng địa phương, giúp người dân nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ và nhận kết quả ngay tại nhà. Đây là kết quả trực tiếp của quá trình cải cách thủ tục hành chính gắn với ứng dụng công nghệ thông tin – tiền đề không thể thiếu để triển khai chính quyền điện tử một cách hiệu quả.

Bên cạnh công nghệ và thể chế, yếu tố con người cũng đóng vai trò quyết định trong xây dựng Chính phủ số. Cải cách hành chính đã và đang từng bước chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức theo vị trí việc làm, tăng cường đào tạo kỹ năng số, tư duy số cho cán bộ các cấp. Sự thay đổi về tư duy, phong cách làm việc từ “quản lý” sang “phục vụ” chính là yếu tố nền tảng tạo nên một nền hành chính hiện đại, linh hoạt và thích ứng nhanh với yêu cầu chuyển đổi số. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng cho thấy, vẫn còn không ít cán bộ, công chức chưa theo kịp yêu cầu về kỹ năng công nghệ, thiếu chủ động trong thay đổi thói quen làm việc cũ. Đây là thách thức cần được giải quyết thông qua các chương trình đào tạo chuyên sâu, đồng thời gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số. Xây dựng Chính phủ số là bước tiến cao hơn của chính quyền điện tử, với yêu cầu chuyển đổi từ mô hình hoạt động truyền thống sang môi trường số toàn diện. Điều này đòi hỏi sự đồng bộ trong cải cách hành chính và chuyển đổi số, từ hạ tầng kỹ thuật, cơ sở dữ liệu đến quy trình, con người và thể chế pháp luật. Cải cách hành chính đóng vai trò điều phối, dẫn dắt các hoạt động này thông qua việc rà soát, đơn giản hóa quy trình, chuẩn hóa dữ liệu và tăng cường liên thông giữa các cơ quan. Ví dụ, việc xây dựng cơ sở dữ liệu dân cư, dữ liệu doanh nghiệp hay dữ liệu bảo hiểm xã hội không chỉ phục vụ mục tiêu quản lý mà còn tạo điều kiện để tích hợp, chia sẻ dữ liệu, hình thành nền tảng Chính phủ số.

Nhìn chung, vai trò của cải cách hành chính trong xây dựng Chính phủ số, chính quyền điện tử là vô cùng quan trọng và mang tính nền tảng. Không có một bộ máy hành chính tinh gọn, minh bạch, không có một hệ thống thủ tục đơn giản và một đội ngũ cán bộ đủ năng lực, thì công cuộc số hóa sẽ gặp rất nhiều rào cản. Vì vậy, để tiến tới nền hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả, cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính một cách thực chất, gắn với yêu cầu chuyển đổi số. Đồng thời, huy động sự tham gia tích cực của người dân, doanh nghiệp và toàn xã hội trong việc giám sát, phản hồi và cùng đồng hành trong quá trình xây dựng Chính phủ số – nơi công nghệ phục vụ con người, và người dân thực sự là trung tâm của sự phát triển.